Zingend door het leven

muzieknoten

Uit de autoradio komt een liedje dat ik luidkeels wil meezingen. Wil, want ik doe het niet. In plaats daarvan komt er een neuriënd geluid uit mijn keel met af en toe een gezongen zin. De keren dat ik het wél doe, dat luidkeels meezingen, dan klinkt mijn eigen stem mij vaak vreemd in de oren. Ik herken het geluid niet en vraag me af of het klopt wat ik zing. Klopt in de zin van is de toonhoogte goed, volume en vooral niet fals. Zolang ik me kan herinneren voel ik me belemmerd om te zingen. Zeg maar gerust geblokkeerd. Waar het vandaan komt kan ik nog moeizaam herleiden. Negatieve opmerkingen ergens in mijn jonge jaren door klasgenoten, leraren, ouders en onbekenden hebben zich gevestigd in mijn brein. Dit brein heeft dit laten groeien en tot de overtuiging gemaakt dat ik niet kan zingen. Dat het nergens naar klinkt en het dus maar beter niet kan doen. Niet publiekelijk tenminste. Jarenlang had ik op zich weinig last van deze overtuiging. Af en toe wel dus, als ik dan een liedje hoorde en daardoor niet meezong. Maar ook weer niet bijvoorbeeld als ik voor en met mijn dochtertje zing, dan is de vrijheid er wel.

Echter sinds ik meer en meer voor groepen sta is er een knagend gevoel dat ik nog niet volledig aanwezig ‘ben’. Door veel te oefenen heb ik geleerd over opbouw van je verhaal, intonaties, volume, lichaamstaal, gebruik van de ruimte en gebruik van stiltes en nog veel meer. Er is echter één instrument waarvan ik meer en meer voelde dat ik daar nog absoluut niet het volledige potentieel van benut. Sterker nog, dat angst mij tegenhoudt mijn volledige potentieel te benutten. Dus er zit slechts een ding op om te doen. DOEN. Les in het gebruik van mijn stem. Hoe haal ik meer uit mijn stem. 

“The colours of the rainbow so pretty in the sky. Are also on the faces of people going by. I see friends shaking hands saying how do you do. The’re really saying I love you” 

 Na stem en ademhalingsoefeningen. Zoeken en uitproberen met tonen en bereik. Was dit het eerste dat ik uit volle borst zong. Mooi, intens en warm met een groot bereik. Groter dan ik ooit voor mogelijk hield. Én het allerbelangrijkste, ik GENOOT en had PLEZIER. 

Niemand houdt me meer tegen. Ik houd mezelf niet meer tegen! 

Vanaf heden ga ik zingend door het leven! 

“Joy is the essence of succes”

Zo begon ik mijn kennisatelier Human Capital als moderator afgelopen donderdag (12-9-2019) dat ik ter ere van mijn afscheid mocht organiseren. Want ik heb gezien dat de mooiste successen en samenwerkingen plezier en passie als basis hebben gehad.

Na 6 jaar stop ik met de prachtige rol van tafelsecretaris/programmamanager Human Capital bij Cleantech Regio. Een rol waarin ik allerlei partijen rondom ondernemers, onderwijs en overheid heb mogen verbinden, zodat we ons sámen inspanden om ‘de laagste werkloosheid van Nederland’ te behalen of ‘Iedere werkgever het talent wat het nodig heeft’.

Ik heb (nog steeds) een enorm gevoel van rijkdom door de energie en verbinding die er was tijdens de bijeenkomst. Vanuit de héle regio, vanuit allerlei rollen en functies en organisaties waren jullie er. Ik zag het plezier om elkaar weer te zien. Hoorde al her- en vernieuwing van relaties. En zag nieuwe ideeën opborrelen. Mijn motto “ik help je met het maken van succesvolle verbindingen” was direct zichtbaar bij de 60 aanwezigen.

De aandacht die ik kreeg was overweldigend. De mooie woorden en complimenten. De kado’s en persoonlijke boodschappen op de kaartjes. Alle welgemeende gelukswensen voor deze volgende stap in mijn loopbaan.

DANK! Dank aan iedereen die er was. Dank aan iedereen die er in gedachten en aandacht bij was maar niet fysiek.

En heel veel dank aan Wendy Dienske, Iris van Kamp, Shira van der Werf, Bas Mennink, Christian Lorist, Ivar van Asten, Gerrie van Sunder, Suzanne Reep en Erik Havekort voor de bijdrage aan het programma van het kennisatelier. Heel veel dank aan mijn fijne collega’s met wie ik al die jaren samen heb mogen werken om Cleantech Regio steeds meer vorm te geven.

Mijn verdere loopbaan ga ik invullen als moderator, dagvoorzitter en strategisch adviseur (zoals je hier op mijn website kan lezen). Ik ontmoet je graag vanuit die rol!

tot weerziens!

Welke stap zet jij vandaag?

 

Exact 10 jaar geleden ging mijn verhuiswagen van Amsterdam naar Twello voor een nieuw avontuur. In 10 jaar is er veel gebeurd en veranderd. Heel veel mooie momenten en ervaringen om te koesteren. Ook veel verdrietige, uitdagende en frustrerende zaken. Zowel de positieve als de negatieve leiden telkens tot nieuwe stappen in mijn leven. Ze bewegen me. Laten mij groeien. Maken mij dankbaar. 

Wat er de afgelopen 10 jaar is gebeurd had ik nooit, maar dan ook nooit zo kunnen bedenken van tevoren. In mijn gedachten had ik het anders bedacht. Ik ben dus gestopt met lange termijn plannen maken. 

Leven en liefhebben in het hier en nu. Volgen van mijn 💜 en intuïtie zijn met de dag belangrijker. Betekent dat ik dan geen dromen, doelen of verlangens heb? 

Zeker niet! 

Het betekent voor mij elke dag afstemmen of het klopt wat ik doe. En het betekent ook vooral meer doen wat ik wens en wil en bedenk en voel. Die stap ga ik de komende jaren elke dag maken. Het doen leidde vandaag tot het ontwerpen van mijn logo en bestellen van visitekaartjes. Een mooie stap in mezelf meer zichtbaar maken. In mijn talent en kracht staan als dagvoorzitter en facilitator, strategisch adviseur en sparringpartner en hier volop voor gaan. 

En hoe zit het met jou? Welke stap zet jij?

Lachen voor grotere effectiviteit

Martine Witteveen lacht

Hoe vaak lach jij op een dag? En hoe vaak echt héél hard zodat de hele gang omkijkt wat er gebeurt wat zo grappig is? Kun je die keren op een paar vingers of enkele hand tellen of heb je aan twee handen nog niet genoeg? Ikzelf ben iemand die graag veel en hard lacht! Ik maak graag grappen, foute grappen of goede grappen of slechte grappen. Woordgrappen en daag uit tot het maken van grappen. Zonder grappen en lachen is mijn dag niet goed. Dan voel ik me minder goed, ben ik minder productief en zeker minder effectief. Zonder lachen, lol en plezier werk ik minder goed. Gek hoe dat werkt hè. Er is een verklaring voor. En die verklaring ligt in de neurofysiologie. Heeft u er ooit van gehoord? Na dit artikel vergeet u het niet meer. Want wat is het geval? 

“Zonder lachen, lol en plezier werk ik minder goed”

Iedereen die veel met zijn hersenen werkt, in allerlei vormen en functies van kenniswerkers. Dit kunnen directeuren, beleidsadviseurs, HRM’ers of management assistenten zijn maken gebruik van verschillende delen van de hersenen. We maken met name gebruik van de prefrontale cortex. Dit is het gedeelte van de hersenen die aan de voorkant en bovenkant van je schedel ligt. In dit gedeelte zit ons denkvermogen, analytisch- en planningsvermogen en heel belangrijk ons vermogen om te komen tot creativiteit in oplossingen. We gebruiken dit deel van onze hersenen heel veel en vaak. U ook! Dit deel van de hersenen is elastisch, dit betekent dat er een groot leervermogen in zit. Echter dit deel van de hersenen vraagt ook veel energie van ons lichaam als we het gebruiken. U herkent dat vast wel dat u na een dag schrijven aan een rapport, deelname aan een congres, veel vergaderingen of veel verschillende taken zich heel moe voelt. Het verbaasd u wellicht op zo’n dag omdat er weinig fysieke activiteit is waar u moe van kunt zijn. Deze moeheid komt omdat de prefrontale cortex veel energie vraagt om uw concentratievermogen en daarmee ook uw productiviteit en creativiteit hoog te houden.  

“Er zijn verschillende manieren om je prefrontale cortex fit te houden”

Goed nieuws! U hoeft zich niet altijd zo moe te voelen aan het einde van zo’n dag. Er zijn verschillende manieren om uw prefrontale cortex wat fitter te houden gedurende uw dag. Laat ik dan als eerste beginnen met een grote misvatting. We kunnen niet 8 uur lang continue op een hoog breinniveau functioneren. Met een beetje training komt u een heel eind maar dan nog is het noodzaak verschillende soorten taken en werkzaamheden te variëren zodat uw brein kan herstellen en weer nieuwe energie opdoen. Dus variatie in werkzaamheden is een manier om uw brein fit te houden op een dag. Een tweede manier is voldoende korte pauzes nemen waarin u even uw brein ‘niet’ gebruikt. Kopje koffie of wc bezoek. Praatje op de gang. Wandeling tussen de middag. Groen zien oftewel even de natuur in vindt het brein heel fijn. Deze korte powershotjes maken u weer productiever en effectiever. Een andere manier om je brein optimaal te gebruiken en fit te houden gedurende een dag is plannen. Plan de activiteiten, taken die je gedaan wilt hebben en houdt je eraan. Dit geeft overzicht, rust en zorgt dat je niet afgeleid raakt en vanalles door elkaar gaat doen. Zo bent u dus productiever en effectiever. Het is daarom dan ook handig om niet continue je mail open te hebben staan bijvoorbeeld. Elk mailtje dat binnenkomt leidt af. Dit geldt ook voor telefoons, whats-appjes, linkedin of andere meldingen. Allemaal uitzetten voor optimale focus. Je kunt natuurlijk gerust tijd inplannen waarin je je social media bijhoudt, je mail beantwoord of telefonisch bereikbaar bent. Dat is dan wel weer effectief! 

“Het brein werkt het beste als je lol hebt, lacht, plezier maakt!”

En ik hoor u nu denken welke rol heeft lachen dan?? Het brein werkt het beste en leert het meeste als je tijdens al die dingen plezier hebt, lol maakt en dus lacht. Mag hard en mag veel. Lachen mag tussendoor, mag tijdens (als het niet teveel focus weghaalt). Lachen maakt dat we zogenaamde gelukshormoontjes aanmaken. We noemen die endorfine. Lachen en plezier tijdens vergaderingen maakt dat we beter discussiëren, creatiever worden in het vinden van oplossingen met elkaar en ook meer begrip voor elkaar tonen. Oplossingen zijn makkelijker te maken of accepteren als je plezier hebt met elkaar. Wrevel en wrijving is sneller vergeten met een goede grap erna, een beetje zelfspot inbrengen of gewoon een mop vertellen. De prefrontale cortex houdt ervan. Bloeit ervan op en zorgt ervoor dat u productiever en effectiever werkt. 

Het is dus best heel simpel om productiever en effectiever te werken. Zorg voor variatie in werkzaamheden op een dag, wissel ze af. Plan wat je wilt doen en wat je wilt bereiken aan resultaten die dag. Zorg dat je niet afgeleid raakt. En het állerbelangrijkste heb plezier, maak lol, lach veel, lach hard en zorg daardoor voor een goede (werk)sfeer. Daar heeft iedereen baat bij! 

Al deze informatie heb ik niet zelf verzonnen. Wél allemaal zelf toegepast en het positieve effect ervan ervaren. Dankzij een hele mooie training breingebaseerde coaching van Guido de Valk en zijn boeken ‘Menselijk leiderschap’ (ISBN 9789492221698 ) en Neuroleiderschap (ISBN 9789492221209) weet ik dat het werkt.

En dat gun ik u ook!

Meer info over Guido en zijn boeken kunt u vinden op www.devalkleadershipcompany.nl 

Gezamenlijke waarden

samen gezamenlijke waarden

#samenwerken[3] Derde blog in een serie over samenwerken 

In iedere organisatie wordt er samengewerkt. Soms zijn het kleine kortdurende een op een samenwerkingen of het krijgt de vorm van een project. Een project kan een projectteam nodig hebben om de gevraagde opdracht te doen. Een team is samengesteld vanuit verschillende plekken in de organisatie en vanuit verschillende functies. Dit geldt ook in een project wat door verschillende organisaties samen wordt uitgevoerd. Iedereen in het team neemt deel vanuit zijn eigen expertise en vaardigheden. Je ziet bij aanvang van een project dat het team vaak uitgebreid stil staat bij het plan van aanpak. De doelen, de te behalen resultaten, planning en mijlpalen. Daar committeren we ons als team aan samen met de opdrachtgever. Nader kennismaken van de teamleden gebeurd vaak op het niveau van kennis en ervaring te delen. Mijn ervaring is dat er bij het kennismaken weinig tot geen aandacht is voor de motivatie van de teamleden om deel te nemen aan dit project. Wat jouw drijfveer is. Naast de opdracht en je inhoudelijke inbreng zou juist deze intrinsieke motivatie leiden tot gedeeld eigenaarschap van de teamleden. Het gelijkstemmen van de drijfveren en waarden waaruit je deelneemt. Soms ook wel naar verwezen als de why of purpose. Het project start.  

“Intrinsieke motivatie leidt tot gedeeld eigenaarschap in een project”

Wat ik keer op keer merk als het project vordert er toch dingen ‘gaan schuren’ zoals ik het noem. De eerste fase loopt vaak soepel. Iedereen is gemotiveerd, heeft duidelijk voor ogen waar het over gaat en hoe het pad eruit ziet. Ook je eigen inzet is helder en je hebt voor jezelf je agenda op orde. In een tweede fase begint het vaak te schuren. De eerste stappen zijn gezet, er zijn wellicht producten of mijlpalen in zicht of gehaald. En doordat de meeste teamleden niet alleen aan één project werken merk je dat de focus iets afneemt. Deadlines zullen soms niet gehaald worden. Beloofde afspraken niet nagekomen. Het begint dus ‘te schuren’. Hoe het team dit oplost is een cruciale fase. Ik onderscheid een viertal strategieën:

“vier strategieën om het schuren in teams op te lossen”

De eerste is de macht van de projectleider. Wellicht de meest ouderwets klinkende, echter een die je nog veel en overal ziet gebeuren. De projectleider neemt alle ‘aapjes’ op zijn schouder en gaat vanuit zijn machtspositie anderen aanspreken op de afspraken. Ik zie dit voornamelijk gebeuren in projectteams waar men in een hiërarchische structuur werkt. Waarin het gebruikelijker is dat men nog vanuit die hiërarchie ingrijpt op situaties. Dit zijn vaak of heel grote organisaties of traditionele. Vaak weet het team bij aanvang van een project al impliciet dat deze macht geldt. Resultaat is vaak dat de projectdoelstellingen worden gehaald. Hoe de teamleden dit ervaren in hun eigenaarschap van hun rol en inzet of hun professionaliteit is verschillend. Afhankelijk van hun eigen karakter en kwaliteiten gedijt de een beter in zo’n team dan de ander. 

Een tweede variant is de opdrachtgever grijpt in. Afhankelijk van de start van het project en de betrokkenheid van de opdrachtgever kan deze rol minder snel of sneller opgepakt worden. Organisatiebelang heeft hiermee te maken. Strategische of politieke overwegingen. Veranderende inhoud of richting van een project. Maar zeker ook als de opdrachtgever ervaart dat het team stagneert in de opdracht of dat de dynamiek van het team om bijsturing vraagt. Dit is soms subjectief omdat de teamleden het kunnen ervaren als inbreuk op hun proces. Inbreuk op hun zelfoplossende vermogen. Het vraagt om goed inzicht in het teamproces om dit als opdrachtgever te doen. Niet altijd leidt dit ingrijpen tot succes. 

De derde variant is dat het team zelf de schouders eronder zet. Deze variant heeft iets in zich van hard werken. Je ziet dat teamleden hun uiterste best gaan doen om te doen wat is afgesproken. Hun onderdeel in het grotere geheel op zich nemen en uitvoeren. De mijlpalen worden gehaald, de doelstellingen bereikt en de opdrachtgever is tevreden. De laag onder de harde werken voelt als ‘het kost me veel energie’. De motivatie om mee te doen is een externe in plaats van een intrinsieke waardoor mensen vaak veel energie verliezend. Toch enigszins in de weerstand verder werken om het team niet teleur te stellen. Ondanks dat het project succesvol zal zijn, is er een gevoel van onbehagen bij de teamleden. 

“de gezamenlijke waarde centraal zetten is de vierde strategie”

De gezamenlijke waarden centraal zetten is de vierde variant. In de eerste paragraaf noemde ik al dat aan het begin van een project vaak uitgebreid stilgestaan wordt bij plannen, doelstellingen, te behalen resultaten, mijlpalen, planning ed. Wat de projectleden drijft om deel te nemen (behalve het feit dat ze wellicht door hun leidinggevende hiervoor gevraagd zijn) benoemt bijna geen enkel team. Terwijl daar zowel de persoonlijke als gezamenlijke drijfveer zit. Want behalve dat iets ‘moet’ omdat het je werk is en je een opdracht krijgt zit er ook een persoonlijke component aan. Die waarden buiten je kennis en ervaring om waarom je deelneemt. (Je bewust zijn van de waarden die je inbrengt beschreef ik in het vorige blog “wat is jouw waarde”) Het hogere doel of de why zijn ook benamingen. Ik noem het de gezamenlijke waarden omdat sommigen de andere termen wat hoogdravend of niet toepasbaar op elke situatie vinden. De gezamenlijke waarden kan zijn dat de noodzakelijkheid van dit project ziet om de organisatie vooruit te helpen of juist het verschil kunt maken maatschappelijk gezien. Het kan ook zijn dat het bijdraagt aan een urgent probleem waar je mee te maken hebt. Zoveel mogelijkheden om dit in te vullen. Wanneer je van de teamleden weet wat hun persoonlijke waarden is dan zie je vaak een overlap. Dat is het gezamenlijke deel. De overige waarden zijn dan voor wederzijds begrip belangrijk om te weten. Je begrijpt de drijfveren van je projectteam genoten. Dit wederzijds begrip draagt bij aan de intrinsieke en teammotivatie om het project tot een succes te maken. Terugpakken op de gezamenlijke waarden is een mooie manier om de motivatie hoog te houden. De kracht zit dan in het team.

“Wederzijds begrip draagt bij aan de intrinsieke en teammotivatie om het project tot een succes te maken”

Wellicht dat er nog een vijfde of zesde strategie is die ik niet genoemd heb. In het omgaan met een schurend team is er geen goede, beste of slechtste manier. Elk team of situatie vergt een andere aanpak. Het is wel aan te bevelen de strategie te kiezen die past. Uit studies is bekend dat hoe meer intrinsiek gemotiveerde mensen in een team zijn hoe makkelijker het project zal lopen. Hoeveel meer energie er ontstaat die ook doorwerkt in andere projecten en activiteiten in de organisatie. Echter soms is ingrijpen van een opdrachtgever cruciaal en geeft de nodige impuls. Mijn overtuiging is dat met het vinden van de gezamenlijke waarden en die centraal te zetten de andere strategieën minder snel zullen voorkomen. Immers gelukkige teamleden, medewerkers, leveren veel meer een bijdrage dan mensen vanuit een weerstand. Wanneer een team samenwerkt aan een project kan het gaan ‘schuren’. Het proces loopt niet altijd vanzelf en soepel. Vier strategieën om het schuren in teams op te lossen.